Hai đề án dạy dỗ chưa thích hợp

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa có thông báo về một số số liệu dính dáng đến Đề án dạy và học ngôn ngữ nước ngoài trong hệ thống dạy dỗ quốc dân công đoạn 2008-2020 (Đề án ngôn ngữ nước ngoài 2020) và Dự án mô hình ngôi trường mới tại VN (VNEN) gửi đại biểu Quốc hội; trong đó cảm nhận lại các thuận lợi và áp lực trong các giai đoạn triển khai.

Mục tiêu Đề án ngôn ngữ nước ngoài 2020 quá cao

Bộ GD-ĐT nhận định đa dạng bộ lãnh vực, địa phương cho dù có kế hoạch triển khai Đề án tuy nhiên thiếu chủ động, chưa bám sát các mục đích của Đề án trong các giai đoạn triển khai. Một số mục đích của Đề án được đặt ra quá cao so với giá trị thi hành, chưa thích hợp với bắt đầu điểm về khả năng ngôn ngữ nước ngoài của người dạy, người học cũng như hiện trạng dạy và học ngôn ngữ nước ngoài của cả nước.

Việc triển khai Đề án được cơ quan với đa dạng tác vụ và yêu cầu thi hành thống nhất trên cả nước, các giai đoạn đó có sự biểu trưng lớn về nhu cầu và điều cần phải có cơ quan dạy học ngôn ngữ nước ngoài giữa các vùng miền cũng như giữa các nhà xưởng huấn luyện; quy mô người học rất lớn, các giai đoạn khả năng và nghiệp vụ sư phạm của người dạy ngôn ngữ nước ngoài chưa thỏa mãn yêu cầu. Đề án chưa đảm bảo về thời lượng (mục đích đặt ra từ năm 2008 tuy nhiên hiện thực mới được triển khai official từ năm 2011) và tài chính (vốn chi phí chính quyền cấp trong công đoạn 2008-2015 chỉ đạt 70,3% so với yêu cầu).

Học sinh một trường tiểu học tại TP HCM được dạy theo mô hình VNEN Ảnh: Tấn Thạnh
Học sinh một trường tiểu học tại TP HCM được dạy theo mô hình VNEN Ảnh: Tấn Thạnh

Để thi hành được các mục đích của Đề án đã đề ra, trong công đoạn 2016-2020 và các năm kế tiếp, Bộ GD-ĐT sẽ hội tụ tăng cường chất lượng huấn luyện thầy cô giáo, giảng viên ngôn ngữ nước ngoài; tăng cường công vụ bồi dưỡng cường độ cao cho nguồn nhân lực thầy cô giáo, giảng viên ngôn ngữ nước ngoài. Rà soát, xây dựng, ban hành sự kiện dạy và học ngôn ngữ nước ngoài thống nhất trên cả nước, làm nhà xưởng để cải tiến sách giáo khoa, giáo trình, thi hành các tác vụ kiểm định cảm nhận và tăng cường app kỹ thuật số liệu trong dạy và học ngôn ngữ nước ngoài. Xây dựng hệ thống kiểm định, cảm nhận trong dạy và học ngôn ngữ nước ngoài của VN theo hướng hội nhập với chuẩn toàn cầu, dựa vào nguồn lực chiều sâu trong nước và kết hợp với các chuyên viên, cơ quan giải đáp toàn cầu; xây dựng trung tâm khảo thí ngôn ngữ nước ngoài không phải chịu ảnh hưởng cấp đất nước để đảm bảo sự công khai, chính xác và thống nhất trong tác vụ khảo thí ngôn ngữ nước ngoài trên cả nước…

VNEN: Hiệu quả không như nguyện vọng

VNEN là dự án thi hành theo Hiệp định viện trợ không hoàn lại ký năm 2013 giữa Chính phủ VN và Ngân hàng Thế giới (WB) hỗ trợ việc cấp vốn cho dự án. Thời gian thi hành từ tháng 1-2013 đến hết tháng 5-2016. Dự án triển khai tại 1.447 trường tiểu học.

Bộ GD-ĐT cho rằng dự án VNEN phải triển khai cải biến thống nhất, các giai đoạn điều cần phải có sử dụng tại một số ngôi trường ở VN chưa dự định tốt về nhà xưởng vật chất, nguồn nhân lực dẫn tới hiệu năng chưa được như nguyện vọng. Việc sử dụng mô hình chưa linh hoạt và chưa thích hợp với điều cần phải có của một số địa phương; việc triển khai nhân rộng đối với các ngôi trường không thuộc list thụ hưởng của dự án là chưa thích hợp.

Bên cạnh các kết quả sau cùng đạt được, việc triển khai mô hình ngôi trường mới tại VN thời lượng qua đã biểu lộ một số bất cập. Lộ trình và bước chân triển khai mô hình chưa thích hợp, cán bộ giám sát và thầy cô giáo chưa được dự định tận tình, một thành phần ngại cải biến hoặc sử dụng mô hình một phương án máy móc; việc triển khai nóng vội, sử dụng ngay cả ở các trường còn áp lực về nguồn nhân lực thầy cô giáo, nhà xưởng vật chất, sĩ số lớp học đông… dẫn đến việc cơ quan tác vụ dạy dỗ chưa đạt được hiệu năng nguyện vọng, gây ra các băn khoăn trong bình luận của công chúng.

Bộ GD-ĐT khích lệ các nhà xưởng dạy dỗ đang triển khai mô hình ngôi trường mới không ngừng triển khai trên nhà xưởng tình nguyện, đảm bảo đạt hiệu năng thiết thực và giữ vững trắng trong cấp học vì quyền lợi của học trò. Đối với các nhà xưởng dạy dỗ không sử dụng mô hình ngôi trường mới, có giá trị bình chọn một số thành tố khả quan của mô hình ngôi trường mới để tăng cường vào cải biến Biện Pháp dạy dỗ đang thi hành, đảm bảo qui tắc lấy tác vụ học của học trò làm trung tâm.

Chủ quan, nóng vội

Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội vừa có một số phản ánh đối với Báo cáo của Chính phủ về GD-ĐT. Ủy ban cảm nhận việc triển khai dự án VNEN trong thời lượng qua còn chủ quan, nóng vội, chưa bám sát điều cần phải có thực tiễn của địa phương và nhà xưởng dạy dỗ, chưa xử lí đầy đủ các yêu cầu khẩn cấp khi triển khai mô hình như: nhà xưởng vật chất, nguồn nhân lực thầy cô giáo, sự kiện, sách giáo khoa và tư liệu học tập, do vậy hiệu năng triển khai mô hình còn giới hạn.

Thường trực ủy ban yêu cầu Chính phủ hội tụ chỉ đạo tổng kết, cảm nhận đầy đủ và khách quan công vụ triển khai VNEN, từ khâu xây dựng kế hoạch, hành trình thi hành đến công vụ chỉ đạo, điều hành, triển khai thi hành và kết quả sau cùng đầu ra của dự án; phân tách, cảm nhận sâu sắc điểm mạnh, giới hạn, chỉ rõ nguyên nhân, rút trải nghiệm, từ đó chắt lọc và phát huy các yếu tố khả quan của mô hình này.

Bên cạnh đó, lãnh vực dạy dỗ cần không ngừng chủ động tìm hiểu cải biến, đột phá trong cơ quan dạy và học, rút trải nghiệm từ việc triển khai VNEN để sử dụng các mô hình dạy dỗ hiện đại với bước chân và Biện Pháp thi hành thích hợp với yêu cầu thực tiễn.

Về việc cơ quan dạy học ngôn ngữ nước ngoài trong trường bình dân, thường trực ủy ban cho rằng việc đưa đa dạng ngôn ngữ nước ngoài vào giảng dạy trong ngôi trường là trào lưu hiển nhiên khách quan. Tuy vậy, việc triển khai làm rộng đại trà tác vụ dạy và học đối với bất kỳ một ngôn ngữ nước ngoài nào trong hệ thống dạy dỗ quốc dân cũng nhu cầu phải có sự dự định kỹ lưỡng, tận tình về sự kiện, tư liệu giảng dạy, nguồn nhân lực thầy cô giáo, nhà xưởng vật chất, thiết bị chăm sóc dạy và học ngôn ngữ nước ngoài một phương án bản chất và hiệu năng.

Bảo Trân – Bảo Lâm